مدرسه فمینیستی: فيلم سنگسار ثريا م فيلم جسورانه اي است درباره خشونت عليه زنان در ايران. با آنكه ضعفهايي در فيلمنامه وجود دارد و اشكالاتي كه مشخص نيست چرا از ديد فيلمنامه نويس مخفي مانده است ،اما بدون هيچ تعارف و ملاحظه اي ، خشونت عليه زنان را به تصوير مي كشد. مخاطب را با لحظه هاي دردناك زني ستمديده همراه مي كند كه منتظر مجازات سنگسار است. نكاتي درمورد داستان فيلم و نيز نقد خانم پارسي پور درباره اين فيلم را مي خواهم با خوانندگان در ميان بگذارم:

1- فيلم اگر چه مي كوشد ،خشونت سنگسار را به نمايش بگذارد اما در اين راه چندان موفق هم نيست. تمام داستان حول بي گناهي ثريا مي چرخد و اين كه او در كمال مظلوميت و معصوميت ، آماج سنگهاي مردان روستا قرار مي گيرد. لباس سفيدش كه علامتي از پاكي اوست ،از خون او سرخ مي گردد ، وسرانجام تماشاگر او را مي بيند كه در بهشت قدم مي زند. بي گناهي ثريا براي تماشاگر فيلم كه از ابتدا شاهد داستان است مسجل و مبرهن است اما حتي براي آنكه به كدخداي ده (كه از خدا استمداد كرده است كه اگر سنگسار ثريا ناحق است نشانه اي به او بنماياند ) و ساير اهالي ده ، بي گناهي زن ثابت شود، اولين سنگها به خطا مي رود. اما جنون آدم كشي كه سنگسارچي ها را فرا گرفته ،چشم عقل كدخدا را هم كور كرده است. در پايان فيلم كه كدخدا پي مي برد شهادت هاشم ،دروغ بوده و همسر ثريا هم نتوانسته با دختر شهري ازدواج كند ،دوباره مي خواهد آه تماشاگر را دربياورد كه همه اين هياهو و جنجال و سنگسار ثرياي معصوم و بي گناه براي هيچ بوده است!

به نظر مي رسد نويسنده با نفس مجازات سنگسار مخالفتي ندارد و فقط سنگسار يك بي گناه آن هم يك زن او را برآشفته كرده است.نويسنده فيلمنامه ،داستان را به گونه اي آفريده است كه گويي مجازات سنگسار تنها براي زنان است در حالي كه هم مرد و هم زني كه مرتكب زنا شده اند مستحق سنگسار شناخته مي شوند.

بايد توجه داشت كه آنچه مدافعان حقوق بشر براي آن تلاش مي كنند، لغو مجازات سنگسار و حذف آن از قوانين است . مجازات هايي با اين حجم از خشونت مخصوص جوامع ابتدايي و براي تسكين احساسات جريحه دار شده عموم از وقوع آن جرم است ويقينا با معيارهاي جوامع امروزي نوع مجازات متناسب با جرم نيست. مدافعان حقوق بشر بر خلاف فيلمنامه نويس مي خواهند حتي اگر جرم ثريا محرز شده باشد او به چنين مجازاتي محكوم نشود.

و اي كاش فيلمنامه نويس ، داستان را طوري مي نوشت كه روابط جنسي خارج از چهارچوب خانواده را حتي اگر صورت گرفته و به تاييد هم رسيده باشد ،مستوجب مرگ آنهم از نوع سنگسار نمي دانست.

2- نقد خانم شهرنوش پارسي پور ،به عنوان يك زن نويسنده بر اين فيلم جالب و حيرت انگيز بود! نقد ايشان در سايت راديو زمانه منتشر شده است.

خانم پارسي پور در اين نقد به شدت نگران آبروي ايران است واز اينكه چرا چهره ي بزك كرده اي از كشورش نمايش داده نشده است از دست فيلمساز عصباني است. ولي خانم پارسي پور ظاهرا بعد از مدتها زندگي درخارج از ايران هنوز هم دستش نيامده كه حقوق بشر ،بالاتر و فراتر از مرزهاي حقير ناسيوناليسم و وطن پرستي است.خانم پارسي پور از ياد برده است يا ظاهرا بي خبر است كه مسئله سنگساركه به گفته ايشان "البته شرم آور و بسیار اسباب سرافکندگی و خجالت مردم ایران است "هنوزدر ايران اجرا مي شود و تصميم صريحي براي حذف آن از قوانين كشور گرفته نشده است.شايد هنوز مطلع نشده اند كه همين هفته گذشته حكم سنگسار يك مرد و يك زن توسط دادگاه تجديد نظر استان آذربايجان غربي تاييد شده است.

ايشان ظاهرا اطلاع ندارند كه براي لغو هر حكم سنگسار، مجموعه فعالان حقوق بشر در داخل و خارج از كشور بايد به تكاپو بيفتند كه مگر رييس قوه قضاييه با اختيارات خاص خود مانع اجراي حكم شود. البته اگر كتاب " طوبي و معناي شب" شهرنوش پارسي پور را خوانده باشيم ديدگاه ايشان درباره اين فيلم چندان هم عجيب و غريب نيست.

نويسنده نامدار ما با اين نقد نشان مي دهد كه هنوز هم درمورد قتل ناموسي (وسنگسار) شيوه آبروداري اش مثل "طوبي" است كه بعد از به قتل رسيدن ستاره 14 ساله (كه قرباني تجاوزچند مرد و حامله هم شده است) به دست ميرزا، مي خواهد قضيه مخفي بماند و به جايي درز نكند: " وقتي همه را از خانه بيرون كرد تازه به فكر اصلي رسيد .تصميم گرفته بود دخترك را زير درخت انار چال كند. جسد نبايد از خانه بيرون مي رفت .همه مردم شهر مي فهميدند و عصمت پاكيزه دختر به باد مي رفت و ميرزا به غل و زنجير كشيده مي شد. حيف از مردي بود كه جز درستي و صداقت ايراد ديگري نداشت."

نويسنده عزيزما پيش از آنكه جان يك انسان برايش اهميت داشته باشد هنوز در قيد و بند آبروست! اينكه صداي بعضي چيزها را نبايد درآورد. درست مثل كاري كه قهرمان داستانش مي كند! ميرزا نبايد جواب پس بدهد ،نبايد مواخذه شود نبايد در غل و زنجير شود .چون حيف است؟! ثريا ها هم اگر سنگسار شدند كه شدند ديگر نبايد صدايش را درآورد ،چون آبروي ايران عزيز ايشان مي رود و ممكن است جلوي دوست آمريكاييشان شرمسار شوند!

خانم پارسي پور گويا حتي فيلم را هم به درستي نديده و سطح انزجارش آنقدر بالا بوده كه ظاهرا متوجه نشده كه فيلم برخلاف نظر ايشان ضدمذهبي هم نيست ،چون هم به معاد اعتقاد دارد (ثريا در بهشت) و هم نشانه اي از سوي خداوند به كدخدا و اهالي مي رسد (اصابت نكردن سنگهاي پدر ثريا به او). اين فيلم در پي نقد يك مجازات(سنگسار) و بي رحمي و خشونتي است كه در ذات آن وجود دارد.

به نظر مي رسد خانم پارسي پور، درغربت نمي خواهد واقعيت هاي كشور زادگاهش را بپذيرد. ولي درست در همين سرزمين گل و بلبل و آريايي ماست كه مردم به نظاره اعدام مي آيند و سوت و كف و هلهله سرمي دهند. درست در همين جاست كه سنگسار اجرا مي شود و همين مردم نازنين به سوي انساني ديگر سنگ پرتاب مي كنند.

و در پايان بايد بگويم خانم پارسي پور عزيز، تاريخ واقعي ما هم كه شما به آن استناد مي كنيد سراسر خشونت وخونريزي است .خوشنام ترين شاه مملكت من و شما ،در نوروز سال 1172 حكم قتل 9000 نفر افغان را صادر مي كند فريب عنوان وكيل الرعايايش را نخوريد. تاريخ ما تا ابد شرمسار احكام قتل و كور كردن و مقطوع النسل شدن ها واعدام ها و ترورهاست. مصاديق تسامح و تحمل را در تاريخ واقعي و در روزگار كنوني بجوييد نه با دلخوش داشتن به بيتي از سعدي و حافظ .

خانم پارسي پور گرامي، راستش را بخواهيد من برخلاف شما فيلم را نه با يك دوست آمريكايي كه همراه با افراد مسلمان معتقد ديده ام و درباره آن با چند نفر كه اتفاقا آداب مذهبي را هم به جا مي آورند صحبت كرده ام، اما غير از انزجار از مجازات سنگسار ،نه احساس كردند كه توهيني به آنها شده است و نه نداي وااسلاما و وايرانا سردادند!